Posts Tagged ‘open access’

OAI-PMH voor dummies

September 22, 2006

Wat is OAI-PMH ?

Eén van de kerntechnologieën die het Open Access principe helpen ondersteunen is het Open Archives Initiative (OAI) Protocol for Metadata Harvesting (PMH). Het is een eenvoudig HTTP en XML gebaseerd protocol voor het delen van metadata dat door elke zichzelf ernstig nemende repository software wordt ondersteund.


Functionering van OAI-PMH (Bron: Open Archives Forum online tutorial)

Het gebruik van HTTP in het protocol betekent dat elke repository eenvoudig via een URL, dus het adresveld van elke webbrowser, kan worden ondervraagd.
De standaard ‘vragen’ (verbs) die men kan stellen aan een repository zijn:

  • Identify: vraag naar informatie over de repository. vb.: http://doks.khk.be/eindwerk/oai?verb=Identify
  • ListMetadataFormats: vraag naar de beschikbare metadataformaten.
  • ListSets: vraag naar de beschikbare sets. Records kunnen in een repository gestructureerd worden in sets.
  • ListRecords: vraag de volledige metadata op van records (de vraag kan beperkt worden op datum van/tot en op set, bovendien kan het gewenste metadataformaat gevraagd worden).
  • ListIdentifiers: idem als ListRecords, maar geeft per record slechts een verkort resultaat (identifier en datum) in plaats van de volledige metadata. vb.: http://doks.khk.be/eindwerk/oai?verb=ListIdentifiers&metadataPrefix=oai_dc, be patient, it can take while…
  • GetRecord: vraag een specifiek record op.

Het ‘antwoord’ op de vraag komt terug in XML formaat en kan gemakkelijk automatisch verwerkt worden maar kan ook gewoon als tekst bekeken in het browservenster.

Het Dublin Core metadataformaat wordt standaard ondersteund door OAI-PMH, maar in principe is het mogelijk om metadata in elk gewenst formaat te delen.

Het manueel ondervragen zoals hierboven is één mogelijkheid, maar er bestaat speciale software om dit automatisch te doen en de resultaten te verwerken in een database: de zogenaamde ‘harvester’ software. Eenvoudig gezegd is een harvester een programma dat in staat is metadata te oogsten van verschillende repositories, de metadata in een database op te slaan en diensten, zoals een zoekinterface, aan te bieden aan gebruikers. Een online voorbeeld is OAIster.

[gebaseerd op een stukje van mijn eindwerk “Een Open Access eindwerkendatabank van de Vlaamse bibliotheek- en archiefopleidingen”, 2006.]


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.